Орналасқан жері: Ақмола облысы Зеренді ауданы Үлгілі ауылы.

Қысқаша ақпарат: «Айдаһар үңгірі» - туристер мен Зеренді облысының тұрғындарының энергиялық күш алу үшін  келетін ерекше орын.

Айдаһар  үңгіріне ақырындап төмен түскеннен кейін көз алдыңызда керемет көрініс пайда болады. Үңгірдің ұзындығы 270, ені 70, биіктігі 35 метр шамасында. Жарқабақ саңылауларынан мезгіл-мезгіл су тамып тұрады. Үңгірге кіре бергенде  қарағай мен көк жапырақты қайыңдар бой көтерген. Бұл маңайдағы жерде ағаштың көп екендігін ескерсек, таңғалуыңызға  күмәніміз жоқ! Осы жапырақтардың арасымен таралған, үңгірдің суық та қабырғалары дымқыл болғанымен  күн сәулесі үңгір ішіне ерекше жарық береді. Ең керемет деген фотокамераға түсірілген ең сәтті фотосурет бұл сұлулықты сол қалпында бере алмас.

Жергілікті тұрғындар бұл үңгірді кездейсоқ тауып, осы үңгірге бару үшін қажылық орын ретінде бірнеше шақырым жүріп, табиғат пен желдің дыбысын есту үшін келеді. Бұл үңгірді сақтаушы «киелі орын» деп атаған. Оның қасиеттілігі дененің және адам денсаулығын тазарту үшін өте пайдалы болып келеді. Бұл жерде психикалық аурулармен ауратын адамдар емделеді, үңгір шығармашылық адамдар үшін рухани қызмет орыны болды.

Оның аумағы үлкен емес, бірақ оның ішіне кіргенде соншалықты үлкен  тіпті, айдаһар оған кіре алады. Бұл жер тек табиғаты жағынан ғана ерекше емес, бұл жер көптеген жылдар бойы мыңдаған дұға-тілектердің жиналған жері... Жергілікті тұрғындар бұл үңгірді қасиетті деп санайды және ол жай ғана пайда болған жоқ. Мүмкін осыдан «Айдаһар үңгірі» деп атап кеткен шығар.

Аңыз – әңгіме: Бір аңызға сәйкес, бұл үңгірде емші адам  өмір сүріпті, оның алдына барып емделу қиын болатын, оған емделген адам кез келген аурудан емделіп, сауығып кеткен. Емші қарт қайтыс болғаннан кейін, емшінің өмір күші энергиясы осы жерде қалған және тұрғындардың аурудан құтылуына көмектесті.

Енді осы үңгірге өту әлдеқайда жеңіл, осы жердің энергиясы аймақ тұрғындары мен қонақтарын үнемі таң қалдырады.

Деректемелер: жергілікті ақсақалдардың әңгімелерінен.